İçeriğe geç
Sosyal Medya:
Randevu Al

Kedi ve Köpeklerde Doğum, Gebelik Takibi ve Jinekoloji

Kedi ve köpeklerde gebelik ortalama 63 gün, yani yaklaşık dokuz hafta sürer. Doğumların çoğu kendiliğinden ve sorunsuz geçer; ancak zor doğum, yavrunun doğum kanalında takılması veya rahim iltihabı (pyometra) gibi durumlarda zamanında müdahale anne ve yavrular için belirleyici olabilir.

Adana Artemis Hayvan Hastanesi doğum ve jinekoloji biriminde gebelik takibi, doğum sırasında ve sonrasında destek, zor doğum ve sezaryen, rahim ve yumurtalık hastalıklarında tanı ve tedavi hizmeti verilir. Hastanemiz 7 gün 24 saat açıktır; doğum sırasında ortaya çıkan acil durumlarda randevu gerekmez.

Kedim veya köpeğim gebe mi, gebelik takibinde neler yapılır?

Gebeliğin ilk haftalarında belirgin bir değişiklik olmayabilir. Yaklaşık üçüncü haftadan sonra meme başlarında pembeleşme ve büyüme, ilerleyen haftalarda iştah artışı, karında büyüme ve yuva hazırlama davranışı görülebilir. Köpeklerde aynı belirtiler yalancı gebelikte de ortaya çıkabildiği için gebelik muayeneyle doğrulanmalıdır.

Gebeliğin erken döneminde tanı ultrasonografi veya bazı hormon testleriyle konulabilir. Yavru sayısını görmek için röntgen, yavruların iskeletinin görünür hale geldiği yaklaşık 45. günden sonra daha anlamlıdır. Hastanemizde bu amaçla dijital röntgen kullanılır. Yavru sayısını önceden bilmek, doğumda bütün yavruların çıkıp çıkmadığını takip etmeyi kolaylaştırır.

Gebelik takibinde dikkat edilecek başlıca konular:

  • Beslenme: Gebeliğin son üçte birinde enerji ihtiyacı artar. Mama değişikliği hekimle birlikte planlanmalıdır.
  • İlaç ve aşılar: Gebelikte bazı parazit ilaçları, antibiyotikler ve aşılar uygun değildir. Herhangi bir ilaç vermeden önce hekime danışın.
  • Doğum yeri: Doğumdan birkaç hafta önce sessiz, sıcak ve kolay temizlenebilen bir alan hazırlanmalı, anne buraya alıştırılmalıdır.
  • Vücut sıcaklığı: Köpeklerde doğumdan yaklaşık 12–24 saat önce vücut sıcaklığı düşebilir. Son haftada günde iki kez ölçmek doğumun yaklaştığını anlamaya yardımcı olur.

Zor doğum (distosi) belirtileri nelerdir, ne zaman hastaneye gelinmeli?

Zor doğum (distosi), doğumun kendiliğinden ilerleyemediği durumdur. Yavrunun iri olması, ters veya yan gelmesi, doğum kanalının dar olması ya da rahmin yeterince kasılamaması gibi nedenlerle ortaya çıkabilir. Fransız ve İngiliz bulldog gibi basık yüzlü ırklarda, tek yavru ya da çok sayıda yavru taşıyan annelerde risk daha yüksektir.

Aşağıdaki durumlarda beklemeden hastaneye başvurun:

  • Sonuçsuz ıkınma: Güçlü ve düzenli ıkınmaya rağmen yaklaşık 30 dakika içinde yavru çıkmaması.
  • Uzun ara: İçeride yavru olduğu biliniyorsa iki yavru arasında 2 saatten uzun süre geçmesi.
  • Takılan yavru: Yavrunun ya da su kesesinin doğum yolunda görünüp ilerlememesi.
  • Akıntı: İlk yavru doğmadan koyu yeşil, siyah veya bol kanlı akıntı gelmesi.
  • Başlamayan doğum: Vücut sıcaklığı düştükten sonra yaklaşık 24 saat içinde doğumun başlamaması ya da çiftleşmeden itibaren yaklaşık 70 gün geçmesi.
  • Annenin durumu: Halsizlik, şiddetli ağrı, titreme, kasılma veya bayılma.

Hastaneye gelirken doğmuş yavruları sıcak tutarak anneyle birlikte getirin. Hekim muayene ve gerekirse röntgenle yavruların sayısını ve konumunu değerlendirir; ilaç desteğinin mi yoksa sezaryenin mi gerektiğine buna göre karar verir.

Dikkat

Doğum sırasında yavruyu zorla çekmeye çalışmayın. Hekim muayenesi olmadan doğumu hızlandırmak için iğne yapılmamalıdır; doğum yolu tıkalıysa bu iğneler rahmin yırtılmasına yol açabilir.

Kedi ve köpeklerde sezaryen ne zaman gerekir?

Sezaryen; ilaç desteğine rağmen doğumun ilerlemediği, yavrunun doğum kanalından çıkamayacak kadar iri olduğu ya da anormal konumda kaldığı, annenin genel durumunun bozulduğu veya yavrularda sıkıntı belirtisi görüldüğü durumlarda gerekir.

Basık yüzlü ırklarda, daha önce zor doğum yaşamış veya pelvis kırığı geçirmiş annelerde sezaryen önceden planlanabilir. Planlı sezaryenin zamanlaması gebelik takibinde hekimle birlikte belirlenir.

Ameliyattan önce annenin genel durumu muayene ve kan tahlilleriyle değerlendirilir, anestezi buna göre planlanır. Doğan yavruların solunumu desteklenir, yavrular kurulanır ve ısıtılır.

Ameliyattan sonra anne çoğunlukla kısa süre içinde yavrularını emzirebilir. Evde yara yerinin durumu, annenin beslenmesi ve yavrulara ilgisi, yavruların düzenli emmesi takip edilmelidir. Kontrol muayenelerinin zamanını hekim belirler.

Doğumdan sonra annede nelere dikkat edilmeli?

Doğumdan sonraki birkaç hafta boyunca koyu kırmızı-kahverengi ve kokusuz bir akıntı görülmesi normaldir. Anne bu dönemde iyi beslenmeli ve temiz suya her zaman ulaşabilmelidir.

Aşağıdaki durumlar doğum sonrası bir sorunu gösterebilir:

  • Kötü kokulu veya irinli akıntı, ateş, iştahsızlık: Rahim iltihabı (metritis) ya da rahimde kalan eş veya yavru.
  • Sert, sıcak, kızarık veya ağrılı meme: Meme iltihabı (mastitis).
  • Huzursuzluk, soluk soluğa kalma, titreme, yürümekte zorlanma, kasılma: Kandaki kalsiyumun düşmesine bağlı lohusa tetanisi (eklampsi). Çoğunlukla emzirme döneminin ilk haftalarında görülür ve acil müdahale gerektirir.
  • Annenin yavrularla ilgilenmemesi veya onlara zarar vermesi.

Yavruların düzenli emmesi, sıcak tutulması ve kilo alması da takip edilmelidir. Sürekli ağlayan, emmeyen ya da kardeşlerinden belirgin şekilde zayıf kalan yavrular muayene edilmelidir.

Pyometra (rahim iltihabı) nedir, belirtileri nelerdir?

Pyometra, rahmin içinin irinle dolduğu ciddi bir enfeksiyondur. Kısırlaştırılmamış dişi köpeklerde daha sık, kedilerde daha seyrek görülür. Çoğunlukla kızgınlığın bitiminden yaklaşık 4–8 hafta sonra ortaya çıkar ve yaşla birlikte risk artar.

Belirtiler:

  • Vajinadan irinli, kanlı veya kötü kokulu akıntı
  • Her zamankinden çok su içme ve sık idrara çıkma
  • İştahsızlık, halsizlik ve kusma
  • Karında şişlik
  • Ateş; ileri durumlarda vücut sıcaklığı normalin altına da düşebilir

Rahim ağzının kapalı olduğu tipte (kapalı pyometra) akıntı görülmez. İrin rahimde birikmeye devam eder ve tablo daha hızlı ağırlaşabilir. Bu yüzden akıntı olmasa bile kızgınlıktan sonraki haftalarda halsizlik, çok su içme ve kusma görülen kısırlaştırılmamış dişiler aynı gün muayene edilmelidir.

Tanı muayene, kan tahlilleri ve görüntülemeyle konulur. Tedavi çoğu hastada rahim ve yumurtalıkların ameliyatla alınmasıdır. Seçilmiş bazı hastalarda ilaç tedavisi denenebilir; hangi yolun uygun olduğuna hekim hastanın durumuna göre karar verir.

Kedi ve köpeklerde kızgınlık sorunları: ne zaman normal değildir?

Köpekler genellikle yılda iki kez kızgınlık gösterir; kanlı akıntı ve vulvada şişlik yaklaşık 1–3 hafta sürebilir. Kediler ise özellikle ilkbahar ve yaz aylarında sık aralıklarla kızgınlığa girer. Bu dönemde yüksek sesle miyavlama, yerde yuvarlanma ve sürtünme normaldir.

Şu durumlar muayene gerektirir:

  • Kızgınlığın her zamankinden çok uzun sürmesi veya çok sık tekrarlaması
  • Yaşı geldiği hâlde hiç kızgınlık görülmemesi
  • Kızgınlık dışında vajinal akıntı olması
  • Köpeklerde kızgınlıktan sonraki haftalarda memelerde süt gelmesi, oyuncakları sahiplenme gibi yalancı gebelik belirtilerinin uzun sürmesi veya şiddetlenmesi

Kızgınlığı baskılamak için kullanılan hormon iğneleri ve hapları pyometra, meme tümörü ve diyabet riskini artırabilir. Bu ilaçlar hekim muayenesi ve önerisi olmadan kullanılmamalıdır. Kızgınlığın kalıcı olarak önlenmesi isteniyorsa kısırlaştırma seçeneği muayenede ayrıca konuşulabilir.

Adana'da gebelik takibi, doğum veya kızgınlık sorunlarıyla ilgili sorularınız için hastanemize başvurabilirsiniz.

Sık sorulanlar

Kedi ve köpeklerde gebelik kaç gün sürer?

Ortalama 63 gün, yani yaklaşık dokuz haftadır. Çiftleşme tarihine göre hesaplandığında süre birkaç gün kısa ya da uzun olabilir. Çiftleşmeden itibaren yaklaşık 70 gün geçtiği hâlde doğum başlamadıysa muayene gerekir.

Kedi ve köpeklerde doğum ne kadar sürer?

Yavru sayısına ve anneye göre birkaç saatten bir güne kadar sürebilir. Kediler, rahat göründükleri ve yavrularını emzirdikleri sürece doğuma bir süre ara verebilir.

Toplam süreden çok güçlü ıkınmaya rağmen yavru gelmemesi, yavrular arasındaki ara ve annenin genel durumu önemlidir. Anne huzursuz, halsiz veya ıkınıyor ama yavru gelmiyorsa beklemeyin.

Yavru sayısını doğumdan önce öğrenebilir miyim?

Gebeliğin yaklaşık 45. gününden sonra çekilen röntgende yavruların iskeleti görülür ve sayı büyük ölçüde belirlenebilir. Bu bilgi, doğumda bütün yavruların çıkıp çıkmadığını anlamaya yardımcı olur.

Kızgınlık iğnesi yaptırmak sakıncalı mı?

Kızgınlığı baskılayan hormon ilaçları rahim iltihabı (pyometra), meme tümörü ve diyabet riskini artırabilir. Bu ilaçların kullanılıp kullanılmayacağına muayeneden sonra hekim karar vermelidir. Kalıcı bir çözüm isteniyorsa kısırlaştırma seçeneği konuşulabilir.

Pyometra ilaçla tedavi edilebilir mi?

En sık uygulanan tedavi rahim ve yumurtalıkların ameliyatla alınmasıdır. Genel durumu iyi, rahim ağzı açık ve ileride yavru düşünülen bazı hastalarda ilaç tedavisi denenebilir; ancak bu tedavi her hastaya uygun değildir ve tekrarlama riski vardır. Karar muayene ve tahlil sonuçlarına göre verilir.

Gece doğum başladı ve bir sorun var, ne yapmalıyım?

Hastanemiz 7 gün 24 saat açıktır ve acil durumlarda randevu gerekmez. Yola çıkmadan önce telefonla arayıp durumu kısaca anlatabilirsiniz. Doğmuş yavruları sıcak tutarak anneyle birlikte getirin.

Doğum sırasında yaşanan acil durumlarda hastanemizi telefonla arayabilir, gebelik takibi için WhatsApp üzerinden randevu alabilirsiniz.

Bize Ulaşın

Artemis Hayvan Hastanesi 7 gün 24 saat hizmetinizde. Acil durumlarda hemen arayın, randevu için WhatsApp'tan yazın.

Hemen Ara Randevu Al